Otrzymanie nakazu zapłaty nie oznacza jeszcze, że sąd szczegółowo zbadał wszystkie dowody i uznał twierdzenia powoda za ostatecznie prawdziwe. Nakaz jest często wydawany na posiedzeniu niejawnym, bez udziału pozwanego.
Pozwany może zakwestionować roszczenie, ale musi zrobić to w odpowiednim terminie i za pomocą właściwego środka. Brak reakcji powoduje, że nakaz uzyskuje skutki prawomocnego wyroku i może stać się podstawą egzekucji komorniczej.
Najpierw sprawdź rodzaj nakazu
Na pierwszej stronie orzeczenia należy ustalić, czy jest to:
- nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym;
- nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym;
- nakaz wydany przez e-sąd w elektronicznym postępowaniu upominawczym;
- europejski nakaz zapłaty.
Od rodzaju postępowania zależą termin, nazwa środka zaskarżenia, wymogi formalne i opłata.
W postępowaniu upominawczym wnosi się sprzeciw. W postępowaniu nakazowym wnosi się zarzuty.
Ile czasu jest na zaskarżenie nakazu?
W typowej sprawie, gdy doręczenie następuje w Polsce:
- termin na sprzeciw od nakazu w postępowaniu upominawczym wynosi 2 tygodnie;
- termin na zarzuty od nakazu w postępowaniu nakazowym wynosi miesiąc.
Wiele starszych poradników nadal wskazuje dwutygodniowy termin również dla nakazu w postępowaniu nakazowym. Nie odpowiada to obecnemu brzmieniu przepisów. Zawsze należy jednak kierować się pouczeniem dołączonym przez sąd i sprawdzić datę skutecznego doręczenia.
Terminu nie liczy się od dnia odczytania pisma ani od momentu konsultacji z prawnikiem, ale od skutecznego doręczenia.
Co powinien zawierać sprzeciw?
Pismo powinno przede wszystkim wskazywać:
- sąd i sygnaturę sprawy;
- dane stron;
- czy nakaz jest zaskarżany w całości, czy w części;
- wniosek o oddalenie powództwa;
- zarzuty wobec żądania;
- opis istotnych faktów;
- wnioski dowodowe;
- żądanie zwrotu kosztów procesu;
- podpis.
Przepisy wymagają, aby pozwany wskazał zakres zaskarżenia oraz zarzuty, które powinny zostać zgłoszone przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Spóźniony albo nieuzupełniony środek zaskarżenia może zostać odrzucony.
Samo zdanie „nie zgadzam się z nakazem” może spowodować utratę szansy na skuteczne przedstawienie części argumentów i dowodów.
Jakie zarzuty można podnieść?
W zależności od sprawy obrona może opierać się na tym, że:
- dług w ogóle nie powstał;
- umowa była nieważna albo została rozwiązana;
- zobowiązanie zostało zapłacone;
- kwota została obliczona nieprawidłowo;
- powód nie jest wierzycielem;
- wierzytelność została skutecznie potrącona;
- roszczenie jest przedawnione;
- pozwany nie zawarł wskazywanej umowy;
- podpis na dokumencie nie pochodzi od pozwanego;
- towar lub usługa były wadliwe;
- powództwo wniesiono przeciwko niewłaściwej osobie.
Zarzut przedawnienia, zwłaszcza w sporze pomiędzy przedsiębiorcami, nie zawsze zostanie uwzględniony z urzędu. Powinien zostać wyraźnie podniesiony i prawidłowo uzasadniony.
Sprzeciw a zarzuty – najważniejsze różnice
Sprzeciw od nakazu w postępowaniu upominawczym powoduje utratę mocy nakazu w zaskarżonej części. Następnie sprawa jest rozpoznawana w zwykłym trybie.
Nakaz w postępowaniu nakazowym ma silniejsze skutki. Już z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, który może pozwolić powodowi na zabezpieczenie majątku pozwanego. Po wniesieniu zarzutów sąd może utrzymać nakaz w mocy albo go uchylić.
Zarzuty od nakazu w postępowaniu nakazowym podlegają opłacie w wysokości trzech czwartych opłaty od pozwu. Gdy pozwanym jest konsument, opłata nie może przekroczyć 750 zł. Sprzeciw od zwykłego nakazu w postępowaniu upominawczym co do zasady nie podlega opłacie.
Nakaz zapłaty z e-sądu
Elektroniczne postępowanie upominawcze prowadzi Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie. Nakaz może zostać wydany na podstawie twierdzeń powoda wskazanych w elektronicznym pozwie.
Pozwany nie ma obowiązku dołączania dowodów do sprzeciwu w EPU. Po skutecznym wniesieniu sprzeciwu elektroniczne postępowanie zostaje umorzone w części, w której nakaz utracił moc. Powód może następnie dochodzić roszczenia w zwykłym postępowaniu.
Nie należy jednak składać pustego pisma bez sprawdzenia, czego dotyczy roszczenie. Informacje ze sprawy elektronicznej mogą być istotne przy późniejszej obronie.
Nakaz wysłany na nieaktualny adres
Zdarza się, że dłużnik dowiaduje się o sprawie dopiero po zajęciu rachunku przez komornika. Przyczyną może być wysłanie pism na adres, pod którym pozwany od dawna nie mieszka.
Nie oznacza to ani automatycznej przegranej, ani automatycznego uchylenia nakazu. Trzeba ustalić:
- na jaki adres kierowano korespondencję;
- w jaki sposób uznano ją za doręczoną;
- kiedy pozwany faktycznie dowiedział się o sprawie;
- czy nakaz pochodził z e-sądu;
- czy nadano klauzulę wykonalności;
- czy rozpoczęto egzekucję.
W zależności od sytuacji konieczne może być wniesienie środka przeciwko nakazowi, wniosku o przywrócenie terminu, zażalenia w postępowaniu klauzulowym albo pisma do komornika. Dobór niewłaściwego środka może spowodować dalszy upływ terminów.
Czy trzeba zapłacić, aby uniknąć komornika?
Jeżeli roszczenie jest zasadne, przed zapłatą należy ustalić aktualną kwotę, numer rachunku i sposób rozliczenia kosztów sądowych oraz odsetek. Sama zapłata kwoty głównej po wniesieniu pozwu nie zawsze kończy sprawę.
Jeżeli roszczenie jest sporne, dokonanie zapłaty lub podpisanie ugody bez zastrzeżeń może zostać potraktowane jako uznanie długu.
Najczęstsze błędy po otrzymaniu nakazu
Najczęściej spotykane błędy to:
- odłożenie przesyłki i przegapienie terminu;
- wysłanie pisma do pełnomocnika powoda zamiast do sądu;
- brak sygnatury lub podpisu;
- pomylenie sprzeciwu z zarzutami;
- brak opłaty od zarzutów;
- niewskazanie zakresu zaskarżenia;
- nieuwzględnienie wszystkich zarzutów i dowodów;
- prowadzenie negocjacji bez jednoczesnego zabezpieczenia terminu sądowego.
Negocjacje z wierzycielem nie wstrzymują terminu na wniesienie sprzeciwu lub zarzutów, chyba że postępowanie zostanie formalnie zakończone.
Pomoc prawna po otrzymaniu nakazu zapłaty
Czas na działanie jest ograniczony. Najważniejsze jest szybkie ustalenie rodzaju nakazu, terminu, podstawy roszczenia i dostępnych dowodów.
Kancelaria Radcy Prawnego Radosz Pawlikowski ma 12-letnie doświadczenie w prowadzeniu sporów cywilnych i gospodarczych. Analizujemy nakazy zapłaty, przygotowujemy sprzeciwy i zarzuty, podnosimy zarzut przedawnienia oraz reprezentujemy pozwanych w toku procesu i postępowania egzekucyjnego.
Do konsultacji należy przesłać pełny skan przesyłki z sądu wraz z kopertą, pozwem i wszystkimi załącznikami. Data doręczenia ma podstawowe znaczenie dla możliwości skutecznej obrony.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.
Autor: radca prawny Radosz Pawlikowski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Opisz krótko swoją sprawę. Skontaktujemy się z Tobą, aby omówić możliwe dalsze kroki. Możesz także przejść do strony Kontakt.