Zatrzymanie za jazdę po alkoholu może prowadzić do utraty prawa jazdy, obowiązku zapłaty świadczenia pieniężnego, przepadku samochodu, a w poważniejszych przypadkach także do kary pozbawienia wolności.
Zakres odpowiedzialności zależy przede wszystkim od ustalonego stężenia alkoholu, prawidłowości wykonanych pomiarów, wcześniejszej karalności kierowcy oraz okoliczności jazdy.
Stan po użyciu alkoholu a stan nietrzeźwości
Podstawowe znaczenie ma rozróżnienie wykroczenia od przestępstwa.
Stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu wynosi lub prowadzi do:
- od 0,2‰ do 0,5‰ we krwi;
- od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza.
Stan nietrzeźwości zachodzi po przekroczeniu:
- 0,5‰ alkoholu we krwi;
- 0,25 mg alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza.
Istotne jest również to, czy wynik prowadził do wskazanego stężenia. W określonych sytuacjach znaczenie może więc mieć tendencja wzrostowa lub spadkowa wyników oraz czas, który upłynął pomiędzy jazdą a badaniem.
Jazda w stanie po użyciu alkoholu – wykroczenie
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu stanowi wykroczenie z art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń.
Grozi za nie:
- kara aresztu albo grzywna nie niższa niż 2 500 zł;
- zakaz prowadzenia pojazdów.
Maksymalna grzywna za to wykroczenie może wynosić 30 000 zł. Zakaz prowadzenia jest obligatoryjny, choć jego długość zależy od rozstrzygnięcia sądu i okoliczności sprawy.
Jazda w stanie nietrzeźwości – przestępstwo
Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości stanowi przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
Za podstawowy typ czynu grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat. W razie skazania sąd orzeka również zakaz prowadzenia pojazdów na okres nie krótszy niż 3 lata oraz świadczenie pieniężne w wysokości co najmniej 5 000 zł.
Jeżeli kierowca był wcześniej prawomocnie skazany za jazdę w stanie nietrzeźwości albo dopuścił się czynu w czasie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia, grozi mu kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. W takiej sytuacji co do zasady orzekany jest dożywotni zakaz prowadzenia oraz świadczenie pieniężne w wysokości co najmniej 10 000 zł.
Czy samochód zostanie skonfiskowany?
Przepadek samochodu nie jest obowiązkowy w każdym przypadku prowadzenia po alkoholu.
Sąd może orzec przepadek pojazdu już przy skazaniu za przestępstwo z art. 178a § 1 lub 4 Kodeksu karnego. Jeżeli stężenie alkoholu wynosiło co najmniej 1,5‰ we krwi albo 0,75 mg/dm³ w wydychanym powietrzu, przepadek jest zasadniczo obowiązkowy. Odstąpienie jest możliwe wyłącznie w wyjątkowym przypadku uzasadnionym szczególnymi okolicznościami.
Jeżeli pojazd nie stanowił wyłącznej własności kierowcy, sąd nie orzeka jego przepadku. Zamiast tego zasadniczo orzeka nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5 000 zł do 500 000 zł. Może to dotyczyć samochodu leasingowanego, służbowego lub będącego współwłasnością innej osoby.
Warunkowe umorzenie postępowania
Warunkowe umorzenie nie jest automatyczną konsekwencją niskiego wyniku badania. Jest jednak jednym z najkorzystniejszych rozwiązań możliwych w odpowiednio uzasadnionej sprawie.
Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, jeżeli:
- wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne;
- okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości;
- sprawca nie był karany za przestępstwo umyślne;
- jego postawa, właściwości osobiste i dotychczasowy sposób życia uzasadniają pozytywną prognozę.
Warunkowe umorzenie następuje na okres próby od roku do 3 lat. Nie dochodzi wówczas do skazania, choć rozstrzygnięcie nie jest równoznaczne z uniewinnieniem. Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów na okres do 2 lat oraz świadczenie pieniężne.
Co zwiększa szanse na warunkowe umorzenie?
Znaczenie mogą mieć między innymi:
- niewielkie przekroczenie progu nietrzeźwości;
- krótki odcinek jazdy;
- pora i miejsce zdarzenia;
- brak pasażerów oraz innych uczestników ruchu;
- brak kolizji i realnego zagrożenia;
- dotychczasowa niekaralność;
- stabilny sposób życia;
- przyznanie się i racjonalna postawa procesowa;
- szczególne znaczenie prawa jazdy dla pracy lub opieki nad rodziną.
Żadna z tych okoliczności samodzielnie nie gwarantuje korzystnego wyniku. Wniosek powinien opierać się na konkretnych dowodach, a nie wyłącznie na ogólnym zapewnieniu, że kierowca potrzebuje prawa jazdy.
Czy można zakwestionować wynik badania?
Tak, ale nie oznacza to, że każdy pomiar można skutecznie podważyć.
Analizy mogą wymagać:
- rodzaj i stan urządzenia;
- ważność sprawdzenia lub wzorcowania;
- odstępy pomiędzy pomiarami;
- sposób przeprowadzenia i udokumentowania badania;
- czas od zakończenia jazdy do pomiaru;
- wynik badania krwi;
- spożycie alkoholu bezpośrednio przed kontrolą;
- kierunek zmian stężenia alkoholu.
Przepisy szczegółowo regulują sposób wykonywania badań i ich dokumentowania. Jeżeli wyniki są graniczne albo znacznie się różnią, dokumentację należy ocenić przed przyjęciem określonej linii obrony.
Czy przyznawać się podczas pierwszego przesłuchania?
Nie istnieje jedna odpowiedź właściwa dla wszystkich spraw.
Przyznanie się może być elementem strategii zmierzającej do warunkowego umorzenia lub dobrowolnego poddania się karze. Z drugiej strony przed złożeniem wyjaśnień trzeba ustalić, jakie wyniki badań znajdują się w aktach, kiedy doszło do jazdy oraz czy istnieją wątpliwości dowodowe.
Pochopne wyjaśnienia mogą utrudnić późniejsze zakwestionowanie czasu jazdy, wyniku badania albo innych istotnych okoliczności.
Skrócenie zakazu i blokada alkoholowa
Po wykonaniu odpowiedniej części zakazu kierowca może w niektórych przypadkach ubiegać się o zmianę sposobu jego wykonywania poprzez zezwolenie na prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową.
Nie jest to całkowite uchylenie zakazu. Sąd ocenia zachowanie skazanego podczas jego wykonywania, postawę oraz to, czy dalsze prowadzenie pojazdów z blokadą nie zagraża bezpieczeństwu.
Najczęstsze pytania o jazdę po alkoholu
Czy 0,25 mg/l oznacza przestępstwo?
Stan nietrzeźwości zachodzi po przekroczeniu 0,25 mg/dm³. Przy wyniku granicznym konieczna jest analiza wszystkich pomiarów.
Czy pierwszy wyrok oznacza więzienie?
Nie musi. Rodzaj reakcji zależy od wyniku, okoliczności i sytuacji sprawcy.
Czy prawo jazdy zostanie zabrane na zawsze?
W podstawowym przypadku zakaz wynosi co najmniej 3 lata. Dożywotni zakaz dotyczy szczególnych sytuacji, zwłaszcza ponownego przestępstwa.
Czy można odzyskać zabezpieczony samochód?
Zależy to m.in. od wyniku badania, własności pojazdu i podstawy zabezpieczenia.
Obrońca w sprawie o jazdę po alkoholu
Pierwsze czynności procesowe mają istotne znaczenie. Przed wyborem strategii należy ocenić protokoły pomiarów, świadectwa urządzenia, zeznania funkcjonariuszy, czas jazdy i indywidualną sytuację kierowcy.
Kancelaria Radcy Prawnego Radosz Pawlikowski ma 12-letnie doświadczenie w prowadzeniu spraw karnych. Kancelaria reprezentowała klientów w setkach postępowań sądowych, w tym w sprawach dotyczących przestępstw i wykroczeń drogowych. Przygotowujemy wnioski o warunkowe umorzenie, negocjujemy warunki dobrowolnego poddania się karze i reprezentujemy przed sądem.
Skontaktuj się z Kancelarią możliwie szybko po zatrzymaniu prawa jazdy. Wczesna analiza akt pozwala uniknąć decyzji procesowych, których później nie da się łatwo odwrócić.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie.
Autor: radca prawny Radosz Pawlikowski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Opisz krótko swoją sprawę. Skontaktujemy się z Tobą, aby omówić możliwe dalsze kroki. Możesz także przejść do strony Kontakt.